Dlaczego fundacje rodzinne nie lubią gotowych rozwiązań?

Fundacje rodzinne to instytucje, które pełnią niezwykle specyficzną rolę, często łącząc interesy biznesowe z zachowaniem wartości i majątku rodzinnego na kolejne pokolenia. Właśnie dlatego, ze względu na złożone i unikalne potrzeby fundacje rodzinne zazwyczaj powinni unikać gotowych rozwiązań, takich jak gotowe dokumenty związane z prowadzeniem takiej fundacji. Warto zastanowić się nad powodami, dla których fundacje rodzinne powinny wybierać rozwiązania szyte na miarę. 

Fundacje rodzinne 

Często w przypadku procesu zakładania fundacji nie chodzi bowiem o samo jej założenie, ale o przeprowadzenie całego procesu, który ma szansę zbudować firmę na pokolenia. Fundacja rodzinna to styk rodziny i biznesu, co powoduje, że założenie fundacji rodzinnej wymaga osobistego zaangażowania fundatora. Należy bowiem poznać oczekiwania, intencje i wizje. Ma to na celu takie skonstruowanie fundacji, aby w sposób optymalny i najlepszy określić we współpracy z fundatorem i osobami jemu najbliższymi zasady funkcjonowania fundacji rodzinnej oraz pracę samego ładu rodzinnego dla rodziny i firmy.  

Jeżeli już chcemy założyć fundację, to zaczynamy przede wszystkim od analizy tego, jakie są potrzeby rodzinne, czemu na ona służyć, jaki majątek zabezpieczać. Dopiero potem przechodzimy do kwestii prawnych, a na końcu do kwestii podatkowych. Korzystanie z ,,gotowców” często natomiast prowadzi nas do generowania różnego rodzaju ryzyk związanych z zarzutem chociażby unikania podatkowania. Zwłaszcza ma to miejsce w przypadku korzystania z takich gotowych rozwiązań, które nie są dopasowane do danej rodziny.  

Jeżeli zatem kancelaria zaczyna od kwestii podatkowych, wskazując przedsiębiorcy, że dzięki takiej fundacji głównie zaoszczędzi na podatkach, to może to już stanowić pierwszy sygnał do odwrotu. Na wskazywanie, że fundacja rodzinna jest sposobem zabezpieczenia się przed wierzycielami, także należy spojrzeć z pewną dozą ostrożności. Taka fundacja służy bowiem przede wszystkim zabezpieczeniu majątku przed tym, co się dzieje dzisiaj oraz w przyszłości, a także realizacji tych praw dla przyszłych pokoleń. Trudno jest przeprowadzić proces założenia fundacji rodzinnej bez rozmowy i ustalenia potrzeb rodzinnych. Dopiero na tej podstawie wiadomo, czy jest ona potrzebna i jaki powinna mieć kształt. Często to kilkuelementowy proces. 

Fundacje rodzinne tworzone są w celu realizacji celów zgodnych z wizją i wartościami założycieli oraz często bardzo długofalowych założeń majątkowych i społecznych. Ich struktura i działalność muszą uwzględniać specyficzne, indywidualne cele każdej rodziny, takie jak ochrona majątku przed rozdrobnieniem, zabezpieczenie interesów spadkobierców, a także kwestie związane z dziedziczeniem i zarządzaniem biznesem. Gotowe rozwiązania nie są w stanie sprostać tym indywidualnym potrzebom, dlatego też fundacje rodzinne wolą modele dostosowane do swojej misji. 

Fundacje rodzinne, zwłaszcza te zarządzające dużymi majątkami, często muszą uwzględniać skomplikowane struktury rodzinne oraz relacje między poszczególnymi członkami rodziny. W grę wchodzą kwestie sukcesji, konflikty międzypokoleniowe, a także różnice w podejściu do zarządzania majątkiem. Gotowe rozwiązania rzadko przewidują mechanizmy dopasowane do skomplikowanych relacji rodzinnych, dlatego fundacje rodzinne częściej sięgają po indywidualnie opracowane plany zarządzania i sukcesji. 

Gotowe rozwiązania? 

Ze względu na swoją specyfikę, fundacje rodzinne często potrzebują rozwiązań elastycznych, które mogą być dostosowywane wraz z upływem czasu, zmieniającymi się potrzebami członków rodziny oraz uwarunkowaniami prawnymi i podatkowymi. Standardowe, gotowe rozwiązania zwykle oferują ograniczoną elastyczność, co może utrudnić efektywne dostosowanie się do zmian w życiu rodziny oraz w otoczeniu biznesowym i prawnym. 

Wreszcie, rodziny zakładające fundacje często chcą utrzymać pełną kontrolę nad sposobem zarządzania majątkiem i fundacją, aby uniknąć działań sprzecznych z ich interesami i przekonaniami. Wybierając gotowe rozwiązania, istnieje ryzyko, że zarządzanie fundacją nie będzie w pełni zgodne z oczekiwaniami rodziny. Personalizowane struktury pozwalają na precyzyjne określenie zasad i standardów, dzięki którym założyciele mają pewność, że zarządzanie fundacją będzie prowadzone zgodnie z ich oczekiwaniami. 

Podsumowując zatem, fundacje rodzinne preferują rozwiązania dostosowane do ich specyficznych potrzeb, wartości i celów, dlatego unikają (a przynajmniej powinny unikać) gotowych modeli, które nie oferują wystarczającej elastyczności ani personalizacji. Przyjęcie indywidualnych rozwiązań pozwala na pełniejsze spełnienie wymagań prawnych, zabezpieczenie interesów majątkowych i stworzenie struktury zarządzania zgodnej z misją i wartościami rodziny. Fundacja przy tym nie stanowi instrumentu, który rozwiązuje wszystkie możliwe problemy, natomiast może je rozwiązać, jeśli dobrze przeprowadzi się proces jej tworzenia. 

Praktyczne informacje znajdziesz w naszym kursie dotyczącym fundacji rodzinnej https://platforma.ikdp.jdmsite.com/courses/jak-prowadzic-fundacje-rodzinna-podatki-rachunkowosc-dokumenty/  

Autor

Redaktor prowadzący

Redaktor naczelny