Zmiana stanowiska fiskusa w zakresie opodatkowania wypłaty zysku w estońskim CIT?

Istotą tzw. estońskiego CIT jest odroczenie obowiązku zapłaty podatku do momentu wypłaty zysku do wspólników. Jest to instrument mający na celu zachęcanie do reinwestowania zatrzymanych zysków i wspieranie rozwoju przedsiębiorstw. Jak kształtują się jednak kwestie podatkowe dotyczące opodatkowania wypłaty zysku w estońskim CIT? Wygląda na to, że fiskus ostatnio zmienił swoje stanowisko w tej sprawie. 

Zmiana stanowiska fiskusa? 

Zasady opodatkowania estońskim CIT przewidują możliwość wypłaty zaliczek na poczet zysku, które podlegają opodatkowaniu według stawki 10% dla małego podatnika i 20% dla dużego podatnika. Dodatkowo, część należnego ryczałtu podlega odliczeniu, przez co efektywne opodatkowanie PIT wynosi 10% lub 5%. Wysokość zaliczki została ograniczona w Kodeksie spółek handlowych (KSH) do połowy bieżącego zysku rocznego. Podatek od wypłaconej zaliczki należy uiścić do końca trzeciego miesiąca po roku jej wypłaty, natomiast PIT do 20. dnia miesiąca następującego po wypłacie. Ostateczny podział zysku rocznego następuje po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego, co może mieć miejsce nawet po kilku latach. 

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wcześniej uznawał, że podatnik w pierwszej kolejności powinien ustalić, czy posiada status małego podatnika, co wpływało na stawkę ryczałtu (10% lub 20%). Podział zysku rocznego ponad wypłacone zaliczki wymagał ponownego ustalenia stawki podatku. W efekcie podatnicy maksymalizowali wysokość zaliczek w celu uzyskania niższej stawki ryczałtu, zwłaszcza jeśli w momencie zatwierdzania sprawozdania finansowego nie posiadali już statusu małego podatnika. To prowadziło do stosowania dwóch różnych stawek dla tego samego dochodu oraz trudności w uzupełnianiu deklaracji CIT-8E w komercyjnym oprogramowaniu. Problemem było również to, że spółki rozwijające się mogły korzystać z obniżonej stawki tylko dla połowy bieżącego zysku, a nie dla całości. Aby objąć cały zysk obniżonym opodatkowaniem, podatnik musiałby np. celowo ograniczyć działalność lub podzielić spółkę, co było sprzeczne z intencjami estońskiego CIT. 

Według najnowszej interpretacji wypłata zaliczki na poczet zysku rocznego powinna podlegać tej samej stawce ryczałtu co podział zysku rocznego. Zmiana ta upraszcza rozliczenia, ale jednocześnie może skutkować powstaniem zaległości podatkowej w PIT lub CIT dla podatników, którzy kierowali się wcześniejszymi interpretacjami.  

Jakie nowe stanowisko fiskusa w zakresie wypłaty zysku w estońskim CIT? 

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zmienił zatem swoje podejście do kwestii opodatkowania wypłaty zysków oraz zaliczek na poczet zysku w ramach estońskiego CIT. Najnowsza interpretacja z dnia 10 stycznia 2025 r. (nr 0111-KDIB1-1.4010.658.2024.2.KM) wprowadza istotne zmiany, które w praktyce oznaczają mniej korzystne warunki podatkowe dla przedsiębiorców stosujących ten model opodatkowania. 

Dotychczasowa praktyka organów skarbowych uzależniała zastosowanie właściwej stawki podatku od momentu podjęcia uchwały o wypłacie zysku rocznego. W tym zakresie nic się nie zmienia. Przełomowa jest jednak nowa interpretacja dotycząca zaliczek na poczet zysku. Zgodnie z nią, do zaliczek należy stosować tę samą stawkę podatkową co do podziału rocznego zysku, co oznacza znaczące pogorszenie sytuacji podatników. Ponadto efektywna stawka PIT (10% lub 5%) musi zostać zapłacona przed CIT, co może prowadzić do nadpłaty lub zaległości podatkowej. Podatnicy mogą nadpłacić podatek od zaliczki, ale ubieganie się o jego zwrot może być problematyczne. 

Wielu ekspertów wskazuje jednak, że KIS w przypadku tej interpretacji błędnie wykłada obowiązujące przepisy. Stawka podatku powinna bowiem wynikać bezpośrednio z ustawy, a nie z interpretacji organów podatkowych, które obecnie pozwalają podatnikom ryczałtu na wybór, według jakiej stawki opodatkowują swoje dochody. Takie podejście wprowadza niepotrzebny chaos podatkowy i narusza zasadę pewności prawa. Obecne podejście KIS budzi zaś poważne wątpliwości prawne i prowadzi do niepewności w rozliczeniach podatników. 

Podsumowując, można zatem uznać, że nowe podejście Dyrektora KIS stanowi wyraźny przykład zaostrzania polityki fiskalnej wobec podatników korzystających z estońskiego CIT. Jest to sygnał, że organy skarbowe będą coraz ściślej przyglądać się mechanizmom optymalizacyjnym w zakresie opodatkowania zysków w tym reżimie. W efekcie firmy mogą być zmuszone do ponownego przeanalizowania swoich strategii wypłat i dostosowania ich do nowej rzeczywistości podatkowej. 

Sprawdź i skorzystaj z kursu podatkowo-księgowego o estońskim CIT https://platforma.ikdp.jdmsite.com/courses/rachunkowosc-spolek-na-estonskim-cit-z-planem-kont-i-polityka-rachunkowosci/ 

Autor

Redaktor prowadzący

Redaktor naczelny