Korzyści z Estońskiego CIT-u dla małych i średnich przedsiębiorstw

Estoński CIT to nowoczesny model opodatkowania spółek, inspirowany systemem funkcjonującym w Estonii, który został wprowadzony w Polsce, aby wspierać rozwój małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Kluczową różnicą w stosunku do tradycyjnego CIT jest brak konieczności prowadzenia rachunkowości podatkowej, w tym ustalania kosztów uzyskania przychodów i podatkowych odpisów amortyzacyjnych. Podstawą opodatkowania jest w tym przypadku zysk bilansowy zatem poważnie należy potraktować przepisy ustawy o rachunkowości. Nie będzie już podatkowych uproszczeń, natomiast dużą rolę będzie odgrywać polityka rachunkowości z jej zasadami formalnymi, wyborem metody wyceny aktywów i pasywów, kalkulacji rezerw i innymi ważnymi uregulowaniami. Podatek w estońskim modelu płacony jest między innymi, gdy firma wypłaca zysk właścicielom, co pozwala przedsiębiorstwom reinwestować środki bez obciążenia podatkowego. Oprócz tego opodatkowaniu podlegają: 

– tzw. ukryte zyski, 

– wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą, 

– nieujawnione operacje gospodarcze. 

Dla kogo estoński CIT? 

Aby przedsiębiorstwo mogło skorzystać z tego modelu opodatkowania, musi spełnić określone warunki. Jednym z podstawowych wymogów jest zatrudnienie co najmniej trzech osób fizycznych na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej. Ważne jest również, aby mniej niż połowa przychodów pochodziła z takich źródeł jak wierzytelności, prawa autorskie, odsetki czy pożyczki. Określona jest też forma prawna – mogą to być m.in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjne, komandytowe, komandytowo-akcyjne czy proste spółki akcyjne. 

Przejście na Estoński CIT nie wiąże się z żadnymi opłatami, a przedsiębiorca może dokonać tej zmiany zarówno na początku, jak i w trakcie roku podatkowego. Kluczowym ułatwieniem jest brak konieczności zapłaty podatku od różnic pomiędzy rozliczeniem rachunkowym a podatkowym (tzw. korekta wstępna), pod warunkiem, że firma pozostanie w tym systemie przez minimum cztery lata. To rozwiązanie pozwala uniknąć dodatkowych obciążeń finansowych związanych z przejściem na nowy model, chociaż nie jest to pozbawione pewnych prawnych nieścisłości. 

Korzyści z tego modelu 

W CIT estońskim nie stosuje się ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w znaczącym zakresie. Przedsiębiorcy korzystający z tego systemu nie muszą prowadzić dodatkowej ewidencji dla celów podatkowych ani dokonywać szczegółowych wyliczeń dotyczących kosztów podatkowych czy amortyzacji. Wszystkie rozliczenia opierają się wyłącznie na zasadach wynikających z przepisów o rachunkowości. Brak potrzeby prowadzenia równoległych ewidencji rachunkowej i podatkowej, oznacza mniejsze ryzyko popełnienia błędu. Chociaż należy podkreślić, że prowadzenie księgowości nie będzie zbyt łatwe, jeśli poważnie podejdziemy do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o rachunkowości. 

Model estoński umożliwia firmie bardziej racjonalne zarządzanie płynnością finansową. Podatek jest płacony wtedy, gdy spółka wypłaca zysk, co pozwala na przeznaczenie większej części dochodów na bieżącą działalność lub inwestycje. Nie można jednak zapomnieć, że ustawodawca zabezpieczył interes fiskusa opodatkowuje tzw. ukryte zyski (wydatki na korzyść udziałowców), wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą, czy, co jest bardzo ryzykowne, nieujawnione operacje gospodarcze. Ponadto, brak obowiązku uiszczania zaliczek na podatek CIT z tego tytułu to kolejna korzyść poprawiająca przepływ środków w firmie. Odroczenie obowiązku podatkowego pozwala przedsiębiorstwom elastycznie planować przepływy finansowe. Środki, które w tradycyjnym modelu byłyby odprowadzane jako podatek, mogą być przeznaczone na inwestycje lub bieżące potrzeby. Nie można jednak zapomnieć o innych przedmiotach opodatkowania i stale monitorować te obowiązki. 

Dla małych podatników efektywna stawka podatkowa wynosi 20%, co jest znacznie niższe niż w tradycyjnym systemie CIT, gdzie całkowite obciążenie wynosi 26,29%. Dla dużych podatników zaś stawka wynosi 25% w porównaniu do 34,39% w klasycznym modelu CIT. Takie rozwiązanie przynosi realne oszczędności, zwłaszcza dla przedsiębiorstw, które nie planują regularnej wypłaty zysków. 

Nadto, jednym z istotnych atutów Estońskiego CIT jest brak obowiązku odprowadzania dodatkowej składki zdrowotnej dla udziałowców i wspólników, co szczególnie dotyka podatników prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze. Wprowadzenie estońskiego modelu opodatkowania pozwala uniknąć tego rodzaju dodatkowego obciążenia, które w tradycyjnym systemie może znacząco wpłynąć na rentowność przedsiębiorstwa. 

Dzięki możliwości reinwestowania zysków bez natychmiastowego opodatkowania estoński CIT staje się atrakcyjną opcją dla firm planujących dynamiczny rozwój. Ale należy pamiętać, że zarządzanie finansami opiera się na odpowiednio dobrych parametrach rachunkowości i unikaniem opodatkowania wydatków niefirmowych. Pomimo pewnych ograniczeń i konieczności dostosowania się do wymogów, estoński CIT stanowi korzystne rozwiązanie dla MŚP dążących do efektywności podatkowej i stabilnego wzrostu. 

Wobec tego, estoński CIT to rozwiązanie, które może uprościć obowiązki administracyjne, jeżeli odpowiednio zaimplementujemy parametry rachunkowości (politykę rachunkowości) także oferuje korzystniejsze warunki finansowe dla przedsiębiorstw, jeżeli będziemy przestrzegać racjonalnych reguł zarządzania finansami. Możliwość elastycznego zarządzania opodatkowaniem zysków, tylko rachunkowe rozliczenia oraz niższe efektywne stawki podatkowe czynią go szczególnie atrakcyjnym dla firm, które chcą reinwestować swoje zyski w rozwój działalności i posiadają umiejętność swobodnego stosowania zasad rachunkowości. Dzięki temu modelowi zarówno małe, jak i średnie przedsiębiorstwa mogą znacząco poprawić swoją płynność finansową i obniżyć koszty prowadzenia działalności. Powinno się to jednak opierać na wzbogacaniu umiejętności zarządzania finansami, kontroli wydatków opodatkowanych i stworzenia racjonalnego modelu polityki rachunkowości. 

Sprawdź i skorzystaj z kursu podatkowo-księgowego o estońskim CIT https://platforma.ikdp.jdmsite.com/courses/rachunkowosc-spolek-na-estonskim-cit-z-planem-kont-i-polityka-rachunkowosci/

Autor

Redaktor prowadzący

Redaktor naczelny