Od 2026 roku, podatnicy PIT, którzy przekazują JPK_VAT, będą zobowiązani do elektronicznego prowadzenia dokumentacji podatkowej. Oznacza to, że obowiązek ewidencjonowania ksiąg rachunkowych, podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz ewidencji przychodów będzie wymagał stosowania odpowiednich programów komputerowych. Ministerstwo Finansów, odpowiadając na potrzebę ujednolicenia i uproszczenia procesów księgowych, opublikowało ostateczne struktury logiczne dla JPK_PKPiR, JPK_EWP i JPK_ST, które stanowią kluczowe narzędzie w realizacji nowego obowiązku. Co to oznacza w praktyce?
Obligatoryjna elektroniczna dokumentacja księgowa od 2026 roku
Zgodnie z przepisami, przedsiębiorcy będą musieli prowadzić ewidencję księgową przy użyciu programów komputerowych, a zmiany te zostały wprowadzone w trzech aktach normatywnych: ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Nowe przepisy weszły w życie równocześnie w tych ustawach, a ich harmonogram realizacji uzależniony jest od grupy podatników.
Z początkiem 2026 roku, pierwsza grupa podatników PIT będzie zobligowana do wprowadzenia ewidencji podatkowej w formie elektronicznej, jeśli spełniają warunki dotyczące przesyłania JPK_VAT. Oznacza to, że przedsiębiorcy, którzy już teraz korzystają z JPK_VAT, będą musieli również dostosować swoje procesy księgowe do nowego wymogu. Z kolei od 2027 roku, przedsiębiorcy rozliczający się na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i zryczałtowanego podatku dochodowego, którzy nie są objęci obowiązkiem przesyłania JPK_VAT, również będą musieli dostosować swoje systemy do prowadzenia ksiąg rachunkowych w formie elektronicznej.
Od początku 2027 roku wszystkie przedsiębiorstwa PIT, niezależnie od wielkości i formy rozliczenia, będą zobowiązane do elektronicznego prowadzenia swoich ksiąg, a ostateczne przesyłanie ksiąg podatkowych w formie ustrukturyzowanej, z zachowaniem odpowiednich struktur logicznych, rozpocznie się od 2028 roku.
Nowe struktury logiczne
W ramach przygotowań do nowego obowiązku Ministerstwo Finansów opracowało struktury logiczne, które przedsiębiorcy będą musieli wykorzystywać do prowadzenia swojej dokumentacji podatkowej. Są to:
- JPK_PKPiR – struktura dotycząca podatkowej księgi przychodów i rozchodów,
- JPK_EWP – struktura ewidencji przychodów,
- JPK_ST – struktura środków trwałych.
Struktury te zostały opracowane na podstawie wcześniejszych wymagań dotyczących JPK_PKPiR i JPK_EWP, które były obowiązkowe dla przedsiębiorców na żądanie od 2018 roku. Dzięki nowym regulacjom, struktura logiczna ewidencji/wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanie się odrębnym dokumentem, co ma na celu uproszczenie i usprawnienie procesu ewidencji.
Warto zaznaczyć, że Ministerstwo Finansów uwzględniło głosy przedsiębiorców w trakcie konsultacji dotyczących tych zmian, między innymi w kontekście tworzenia odrębnych struktur logicznych dla różnych rodzajów dokumentów. Takie podejście ma na celu ułatwienie przedsiębiorcom dostosowanie się do nowych wymogów, a struktury te będą miały swoje zastosowanie zarówno dla podatników PIT, jak i CIT prowadzących pełną księgowość. Struktury logiczne JPK_KR_PD (księgi rachunkowe podatku dochodowego) oraz JPK_ST_KR (środki trwałe) będą obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku, a ich pełne zasady dostępne są na stronie Ministerstwa Finansów.
Ministerstwo Finansów uruchomiło specjalny adres e-mail – jpkPD.helpdesk@mf.gov.pl, na który przedsiębiorcy mogą kierować pytania związane z nowym obowiązkiem. Ponadto, Ministerstwo planuje przygotowanie broszur informacyjnych, które będą szczegółowo omawiać zawartość struktur logicznych oraz wyjaśniać treść poszczególnych elementów zawartych w strukturze.
Warto zwrócić uwagę, że wdrożenie elektronicznej dokumentacji księgowej jest kolejnym krokiem w kierunku digitalizacji procesów podatkowych w Polsce. Nowe przepisy mają na celu nie tylko ułatwienie przedsiębiorcom prowadzenia działalności, ale także zwiększenie przejrzystości i efektywności w obiegu danych podatkowych. Ponieważ przepisy te wejdą w życie dla wielu podatników już w 2026 roku, przedsiębiorcy powinni już teraz rozpocząć przygotowania do dostosowania swoich systemów księgowych do nowych wymagań.
Więcej informacji na temat podatków znajdziesz tutaj https://ikdp.jdmsite.com/category/blog/podatki/
Autor
Agata Kotwica-Stefańska
Adwokat, specjalizacja – postępowanie cywilne, administracyjne i karne
Zajmuje się bieżącą obsługą przedsiębiorców, sporządza opinie prawne oraz reprezentuje klientów w trakcie postępowań przed sądami powszechnymi i sądami administracyjnymi. LinkedIn
Redaktor prowadzący
Adrian Szydlik
Radca prawny, entuzjasta rozwiązań edukacyjnych w prawie i podatkach
Właściciel Kancelarii AS Legal&Tax, platformy z kursami online dla studentów prawa ,,Prawo dla Ciebie” oraz współwłaściciel centrum szkoleń ,,S&G Akademia”. Z Instytutem Księgowości i Doradztwa Podatkowego współpracuje od 2023 roku, odpowiada za dobór tematyczny publikowanych treści, aktywnie wspiera proces ich powstawania i publikowania. LinkedIn
Redaktor naczelny
prof. Adam Mariański
Przewodniczący Rady Programowej Instytutu Księgowości i Doradztwa Podatkowego
Lider i założyciel Mariański Group oraz Instytutu Księgowości i Doradztwa Podatkowego. Doświadczony doradca polskich firm rodzinnych, w tym także w procesie sukcesji biznesu, współtwórca ostatecznej wersji ustawy o fundacjach rodzinnych. Najlepszy w Polsce doradca podatkowy w dziedzinie podatku dochodowego według 13. ,14. oraz 17. edycji rankingu „Rzeczpospolitej”. Specjalizuje się w sukcesji podatkowej, fundacji rodzinnej, podatkach dochodowych, kontrolach i postępowaniu podatkowym oraz w ochronie praw jednostki w prawie podatkowym i planowaniu podatkowym. LinkedIn